در عرفات :

•  جهت حمل يخ در درجه اول از چرخ هاي مخصوص حمل بار استفاده شود ، در غير اين صورت با انداختن يک تکه نايلون بلند بر روي شانه و حمل يخ بر روي شانه و در درجه بعد حمل يخ با فرغون تميز با تأکيد بر پهن کردن يک تکه نايلون ضخيم در کف فرغون يخ ها حمل گردد .

•  اولويت با استفاده از يخ هاي کريستاليزه ، با قالب هاي کوچک بسته بندي شده است . در صورتي که يخ هاي فوق در دسترس نباشد ، جهت خرد کردن قالبهاي بزرگ يخ با توجه به اينکه از طرف کشور عربستان محلي براي اين منظور در جنب چادرها در نظر گرفته نشده ، تدبيري انديشيده شود که يخ ها در محل هاي آلوده مثل دستشويي ها ، کنار پنجره هاي فاضلاب ، بر روي خاک و .... خرد نشوند .

توجه : براي اين کار از قبل پيش بيني هاي لازم را به عمل آوريد .

•  از ريختن آب بطري هاي سالم به داخل کلمن بشدت اجتناب شود يخها براي خنک کردن است نه مصرف .

•  قرار دادن يک جعبه کارتن در ورودي هر چادر که در داخل آن کيسه هاي نايلون وجود دارد ، تا زائرين در زمان ورود و خروج به داخل چادر از آن کيسه ها يا کيسه کفش شخصي استفاده کنند .

•  تأکيد بر استفاده از ماسک غيردوخته مناسب براي افرادي که مجاز به استفاده از آن هستند .

•  تأکيد بر استفاده از صابون مايع بدون بو بعد از توالت

•  تأمين صابون مايع يا شامپوي بدون بو براي دستشوئي ها با هماهنگي کارشناسان بهداشتي ، البته در صورت فراهم شدن امکانات لوله کشي صابون مايع در دستشوئي هاي عرفات و مني اجراي اين امر ميسرتر خواهد بود . ولي عدم انجام آن نيز اصل موضوع را نفي نمي کند .

•  در زمان عزيمت براي انجام مراسم برائت از مشرکين به زائرين تذکر داده شود تا از ريختن زباله ،‌قوطي هاي آب ميوه و آب دهان و بيني در معابر به شدت پرهيز نمايند . رفتار غيربهداشتي زائرين محترم ، بويژه در اين مراسم اثرات سوئي در بردارد .

در مورد قرباني توجه به نکات زير الزامي است :

•  تا آنجا که امکان دارد ، زائرين به قربانگاه وارد نشوند و براي خود نايب انتخاب کنند .

•  نائبين در قربانگاه از وسايل حفاظت فردي استفاده کنند .

•  به هيچ وجه گوشت قرباني از قربانگاه خارج نشود .

•  ذابحين با خود يک لباس احرام تميز اضافي به قربانگاه ببرند و قبل از ورود به چادرها در قربانگاه استحمام نمايند و پس از تطهير کامل وارد چادرها شوند . در محل قربانگاه حمام هاي بسيار مناسب و فراوان وجود دارد .

•  از محل قربانگاه   ، هر ۱۰ تا ۲۰ قرباني که انجام مي شود با تلفن همراه ( در صورت وجود ) به چادرها اطلاع داده شود تا افراد به تدريج براي انجام عمل ( حلق ) اقدام کنند . ( اين اقدام در جلوگيري از تراکم و ازدحام افراد در محل هاي دستشوئي براي انجام عمل حلق بسيار مؤثر است )‌.

 

به منظور جلوگيري از انتشار بيماريها و حفظ شئون فرهنگي در مورد حلق ، انجام اقدامات زير الزامي است :

•  کليه کساني که عمل حلق را انجام مي دهند از يک تکه نايلون يک متر در يک متر ضخيم که قبلاً خود تهيه کرده اند به عنوان پيشبند استفاده نمايند .

•  توجه : حلق فقط و فقط در محدوده پنجره هاي فاضلاب انجام شودکه شستشوي فوري آن امکان پذير باشد . در صورتي که زائري در راهرو خيابان و کلا خارج از محدود ياده شده حلق نمايند ، عمل خلاف مقررات بهداشتي انجام داده و مسئول اصلي کاروان مربوطه است .

•  نظارت يک فرد مسئول از کاروان بر انجام عمل حلق زائرين ضروري است . زائريني که حلق غيربهداشتي انجام مي دهند مشخص است که از کدام کاروان هستند . پيشنهاد مي شود که پزشک کاروان در آموزشها نقش اصلي را داشته باشد .

•  جهت نظارت مواردي که موها بر روي زمين پراکنده مي شود چند جارو خاک انداز در اختيار زائرين قرار داده شود .

•  نظارت شود که افراد حتماً از خودتراش و تيغ شخصي خود استفاده کنند و در صورتيکه تيغ نداشته باشند در اختيار آنها قرار داده شود .

در مورد نظافت اطراف کاروان ها و تأمين صابون مايع يا شامپوي بدون بو براي دستشوئي ها به گونه زير عمل شود :

•  از هر کاروان يک خدمه براي نظافت اطراف کاروان مشخص گردد .

•  خدمه تعيين شده ، موظف است به طور مرتب در مورد نظافت اطراف کاروان خود و تأمين صابون دستشوئي ها اقدام نمايد .

•  زباله ها در کيسه هاي زباله به صورت سربسته در محل هاي دفع زباله قرار داده شوند و در معابر پراکنده نگردند و مرتباً نظارت شوند تا قبل از پر شدن و سرريزشدن ، کيسه زباله تعويض گردد .

•  در صورت درخواست کارشناسان بهداشت ، در مورد جمع آوري زباله اطراف هر کاروان ، چه زباله از خود آن کاروان باشد يا نباشد اجابت درخواست الزامي است .

•  در مورد استفاده بهداشتي از يخ ، تأکيد بر استفاده از صابون بدون بو ، بهداشت رواني زائرين ، رعايت برنامه غذائي ، پيشگيري از گم شدن زائرين ، استراحت ، ضدعفوني ميوه جات و تهيه خاکشي با رعايت نکات بهداشتي به خدمه کاروان تأکيدات لازم به عمل آيد .