سعدی

 

برگ تحویل می کند رمضان

 

بار تودیع بر دل اخوان

 

 

یار نادیده سیر، زود برفت

 

دیر ننشست نازنین مهمان

 

 

ماه فرخنده روی برپیچید

 

و علیک السلام یا رمضان

 

 

الوادع ای زمان طاعت و خیر

 

مجلس ذکر و محفل قرآن

 

 

بهر مردمان ایزدی بر لب

 

نفس در بند و دیو در زندان

 

 

تا دگر روزه با جهان آید

 

بس بگردد به گونه گونه جهان

 

 

بلبلی زار می نالید

 

بر فراق بهار وقت خزان

 

 

گفتم  انده مبر که باز آید

 

روز تو روز و لاله و ریحان

 

 

گفت  ترسم بقا وفا نکند

 

وره هر سال گل  رمدبستان

 

 

روزه بسیار و عید خواهد بود

 

تیر ماه و بهار و تابستان

 

 

تا که در منزل حیات بود

 

سال دیگر که در غریبستان

 

 

 

 

مسعود سعد سلمان

 

رسید عید و ز ما ماه روزه کرد گذر

 

وداع باید کردش که کرد رای سفر

 

 

به ما مقدمه عید فرخجسته رسید

 

براند روزه فرخنده ساقه شکر

 

 

برفت زود ز نزدیک ما و نیست شگفت

 

که زود رود آن چیز کو گرامی تر

 

 

 

 

محمد طاهرزاده

 

نغمه ريزيد غياب مه نو آخر شد

 

باده خرم عيد است که در ساغر شد

 

 

روز عيد است, سوي ميکده آييد به شکر

 

که ببخشند هر آنکس که در اين دفتر شد

 

 

ساقي از ميمنت عيد دهد باده صاف

 

جرعه گيريد چو معشوق به خم رهبر شد

 

 

مطربا نغمه عيدانه زن و دست فراز

 

که ز هر پرده نغزت هله اي ديگر شد

 

 

صد کنم شکر بر اين عيد که از عرش رسيد

 

صد کشم رشک که ايام صيام آخر شد

 

 

فرصتي بود که اين تيرۀ ِ دل صاف شود

 

نعمتي بود که بر تشنه لبان کوثر شد

 

 

آتشي بود که در سردي سوزان وجود

 

دم گرمي شد و در مجمر دل اخگر شد

 

 

واي بر ما که از اين جام نگيريم لبي

 

حيف زان آتش اگر سوخت و خاکستر شد

 

 

حاليا عيد شد و رونق مي افزون گشت

 

مستي افزون کند اين باده چو پر شکر شد

 

 

 

 

 

خیام

 

 

ماه رمضان برفت و شوال آمد

 

هنگام نشاط و عیش و قوال آمد

 

 

آمد گه آنکه خیکها اندر دوش

 

گویند که پشت پشت حمال آمد

 

 

 

مولوی

 

بگذشت مه روزه و عيد آمد و عيد آمد

 

بگذشت شب هجران معشوق پديد آمد

 

 

آن صبح چو صادق شد عذراي تو وامق شد

 

معشوق تو عاشق شد شيخ تو مريد آمد

 

 

بس توبه شايسته بر سنگ تو بشكسته

 

بس زاهد و بس عابد كو خرقه دريد آمد

 

 

باغ از دي نامحرم سه ماه نمي‌زدم دم

 

بر بوي بهار تو از غيب دميد آمد

 

 

 

 

 

افشين علا

 

    ماه ماه روزه است

 

    روز، روز ضربت است

 

 

    از مصيبت علي(ع)

 

    در دلم قيامت است

 

    ***

 

    روزهاي ماه را

 

    گرچه روزه بوده ايم

 

 

    ما به لقمه هاي چرب

 

    روزه را گشوده ايم

 

    ***

 

    هيچ شب نگشته ايم

 

    با يکي دو رنگ، سير

 

 

    در کنار نان، علي(ع)

 

    لب نزد به ظرف شير

 

    ***

 

    توي سفره اش علي(ع)

 

    شربت خنک نداشت

 

 

    در کنار نان جو

 

    او به جز نمک نداشت

 

    ***

 

    زرق و برق سفره ها

 

    کم نمي شود ولي

 

    کاش زندگي کنيم

 

 

حافظ

 

 

بيا كه ترك فلك خوان روزه غارت كرد!          

 

 

 

هلال عيد به دور قدح! اشارت كرد

 

 

 

 

ثواب روزه و حج قبول، آنكس برد

 

 

 

كه خاك ميكده ى عشق را زيارت كرد

 

 

 

 

مقام اصلى ما گوشه خراباتست

 

 

 

خداش خير دهد آنكه اين عمارت كرد

 

 

 

 

بهاى باده ى چون لعل چيست؟ جوهر عقل

 

 

 

بيا كه سود كسى برد، كاين تجارت كرد

 

 

 

 

نماز در خم آن ابروان محرابى

 

 

 

كسى كند كه به خون جگر طهارت كرد

 

 

 

 

فغان كه نرگس جماش شيخ شهر امروز

 

 

 

نظر به درد كشان از سر حقارت كرد

 

 

 

 

به روى يار نظر كن ز ديده منت دار

 

 

 

كه كار ديده، نظر از سر بصارت كرد

 

 

 

 

حديث عشق ز حافظ شنو نه از واعظ!

 

 

 

اگر چه صنعت بسيار در عبادت كرد

 

 

 

 

 

خوش عمل

 

 

عيد فطر آمد كه ساقي عاشقان را جام داد

 

عاشقان تشنه را از جام وحدت كام داد

 

 

بعد چندي لب فروبستن ز اكل و شرب، دوست

 

سفره اي گسترد از احسان و بار عام داد

 

 

تا هلال ماه شوال از افق شد آشكار

 

ساقي از راه وفا، كام دل ناكام داد

 

 

خلعتي از تار و پود نور بر اندام جان

 

حضرت جانان ز لطف بيكران انعام داد

 

 

جانب ميخانه بشتابيد اي ميخوارگان

 

كاين زمان پير مغان، اصحاب را پيغام داد

 

 

حيف، رفت آن ماه و صد شكر آمد اين عيد سعيد

 

دست ساقي باز مي بوسم كه ما را جام داد

 

 

لب فرو بستيد از نوشيدني گر چند گاه

 

از خم وحدت شما را باده ي گلفام داد

 

 

دست افشان، پايكوبان جانب ساقي رويد

 

چون كه عيدي باده ي جانبخش آن خوشنام داد

 

 

روزه داران را ز راه مرحمت در صبح عيد

 

ايزد جان آفرين پاداش آن ايام داد

 

 

«خوش عمل» چون عيد فطر آمد ز لطف خويشتن

 

حضرت حق طبع ما را قدرت الهام داد

 

 

 

پريسا رضایی

 

تا پيك صبا مژده ز عيد رمضان داد

 

او باب چنان را ز رخ ماه نشان داد

 

 

از آتش دوزخ همه را حضرت جانان

 

از يُمن چنين روز بكف خط امان داد

 

 

از مرحمت ماه پر از فيض و ضيافت

 

پاداش خداوند به ما باغ جنان داد

 

 

بشنو ز خروس سحر از بام شريعت

 

بر پيكر اين روز به آواز توان داد

 

 

بر مسلم و بر مسلمه اين عيد مبارك

 

كز نور حضورش طربي بر همگان داد

 

 

تا سود و زيان شد عملت را همه ميزان

 

اين عيد صيامست نشان سود و زيان داد

 

 

مقبول نمازيست نيازش بود از پي

 

خوش آنكه بخيل فقرا لقمه نان داد

 

 

خورشيد جهان بود همه صُم و صلاتت

 

كين گونه طراوت به تو و كون و مكان داد

 

 

برخيز و به شكرانه اين عيد سماع كن

 

زيرا رمضان را به تو حق هديه گران داد

 

 

اين روزه و اين خمس و زكاتست پريسا

 

بر پيکره ي مرده ي اشعار تو جان داد

 

 

 

 

رضایی 

 

الوداع الوداع یا رمضان

 

از تو بوی بهشت بود وزان

 

 

از تو مسرور روح بیغرضان

 

در تو شد شهر پر صدای اذان

 

 

رفتی از دست ما خداحافظ

 

ای مه اولیا خداحافظ

 

 

عیدفطر است نور می بارد

 

رحمت حق وفور می بارد

 

 

عطر از زلف حور می بارد

 

بر عباد و شکور می بارد

 

 

عید فطر است وقت غفران است

 

مزد مخصوص روزه داران است

 

 

 

 

شمس تبریزی

 

مبارک باد آمد ماه روزه

 

رهت‏خوش باد، ای همراه روزه

 

 

شدم بر بام تا مه را ببینم

 

که بودم من به جان دلخواه روزه

 

 

نظر کردم کلاه از سر بیفتاد

 

سرم را مست کرد آن شاه روزه

 

 

مسلمانان، سرم مست است از آن روز

 

زهی اقبال و بخت و جاه روزه

 

 

بجز این ماه، ماهی هست پنهان

 

نهان چون ترک در خرگاه روزه

 

 

بدان مه ره برد آن کس که آید

 

درین مه خوش به خرمنگان روزه

 

 

رخ چون اطلسش گر زرد گردد

 

بپوشد خلعت از دیباه روزه

 

 

دعاها اندرین مه مستجاب است

 

فلکها را بدرد آه روزه

 

 

چو یوسف ملک مصر عشق گیرد

 

کسی کو صبر کرد در چاه روزه

 

 

سحوری کم زن ای نطق و خمش آن

 

ز روزه خود شوند آگاه روزه

 

 

 

 

 

 

سعدی

 

 

برگ تحویل می‏کند رمضان

 

بار تودیع بر دل اخوان

 

 

یار نادیده سیر زود برفت

 

دیر ننشست نازنین مهمان

 

 

غادرالحب صحبة الاحباب

 

فارق الخل عشرة الخلان

 

 

ماه فرخنده روی بر پیچید

 

و علیک السلام یا رمضان

 

 

الوداع ای زمان طاعت و خیر

 

مجلس ذکر و محفل قرآن

 

 

مهر فرمان ایزدی بر لب نفس

 

در بند و دیو در زندان

 

 

تا دگر روز، با حبان آید

 

بس بگردد به گونه گونه جهان

 

 

بلبلی زار زار می‏نالید

 

بر فراق بهار وقت‏خزان

 

 

گفتم اندوه مبر که باز آید

 

روز نوروز و لاله و ریحان

 

 

گفت ترسیم بقا وفا نکند

 

ور نه هر سال گل دهد بستان

 

 

روزه بسیار و عید خواهد بود

 

تیرماه و بهار و تابستان

 

 

تا که در منزل حیات بود

 

سال دیگر که در غریبستان...

 

 

 

 

 شمس تبریزی

 

ماه رمضان آمد ای یار قمر سیما

 

بر بند سر سفره بگشای ره بالا

 

 

ای یاوه هر جایی، وقتست که باز آیی

 

 بنگر سوی حلوایی تا کی طلبی حلوا...

 

 

مرغت ز خور و هیضه، مانده‏ست درین بیضه

 

بیرون شو از این بیضه تا باز شود پرها

 

 

بر یاد لب دلبر خشکست لب مهتر

 

خوش با شکم خالی می‏نالد چون سرنا

 

 

خالی شو و خالی به لب بر لب نایی نه

 

چون نی زدمش پر شو و آنگاه شکر می‏خا...

 

 

گر تو به زیان کردی آخر چه زیان کردی

 

کو سفره نان افزا کو دلبر جان افزا

 

 

از درد به صاف آییم و زصاف به قاف آییم

 

کز قاف صیام ای جان، عصفور شود عنقا

 

 

صفرای صیام ار چه، سودای سفر افزاید

 

لیکن ز چنین سودا یابند ید بیضا

 

 

هر سال نه جوها را می‏پاک کند از گل

 

تا آب روان گردد تا کشت‏شود خضرا

 

 

بر جوی کنان تو هم، ایثار کن این نان را

 

تا آب حیات آید تا زنده شود اجزا...

 

 

بستیم در دوزخ یعنی طمع خوردن

 

بگشای در جنت ‏یعنی که دل روشن

 

 

بس خدمت‏خر کردی بس کاه و جوش بردی

 

در خدمت عیسی هم باید مددی کردن

 

 

تا سفره و نان بینی کی جان و جهان بینی

 

رو جان و جهان را جو، ای جان و جهان من

 

 

اینها همه رفت ای جان بنگر سوی محتاجان

 

بی برگ شدیم آخر چون گل ز دی و بهمن

 

 

سیریم ازین خرمن، زین گندم و زین ارزن

 

بی سنبله و میزان، ای ماه تو کن خرمن ...

 

 

 

 

 

مغفور لاهيجی  

 

صبح نشاط دم زد، فیض سحر مبارك

عیش صبوح مستان، بر یكدگر مبارك

 

 

عید گشاد ابرو، بربست رخت روزه

این را حضر خجسته، آن را سفر مبارك

 

 

تیغ هلال شوال، باز از افق علم شد

ماه صیام بشكست فتح و ظفر مبارك

 

 

وقت سحر مؤذن آهنگ عیش برداشت

بر گوش روزه داران این خوش خبر مبارك

 

 

انجام خیر دارد، فكر شراب و ساقی

بحث فقیه و زاهد برخیر و شر مبارك

 

 

طبع حكیم و صوفی هر كس به طالعی زد

این راست نفع میمون آن را ضرر مبارك

 

 

 

 

 

شعر مغفور لاهیجی

 

 

 

می خور كه هوا رایحه جان دارد

 

صحرا خوشی فیض گلستان دارد

 

 

خون رمضان به گردن ما و تو نیست

 

این كشته هزار زخم پنهان دارد

 

 

 

 

 

دوبیتی از رونقی همدانی

 

 

ساغر به گردش آر كه دور صیام شد

 

وقت شكست روزه و بنیاد جام شد

 

 

خونم چرا نمی خورد آن چشم پر فسون

 

در روز عید، روزه به مردم حرام شد

 

 

 

 

صائب تبریزی

 

 

افسوس كه ایام شریف رمضان رفت

 

سی عید به یك مرتبه از دست جهان رفت

 

 

افسوس كه سی پاره این ماه مبارك

 

از دست به یكباره چو اوراق خزان رفت

 

 

ماه رمضان حافظ این گله بد از گرگ

 

فریاد كه زود از سر این گله شبان رفت

 

 

شد زیر و زبر چون صف مژگان صف طاعت

 

شیرازه جمعیت بیداردلان رفت

 

 

بی قدری ما چون نشود فاش به عالم

 

ماهی كه شب قدر در او بود نهان رفت

 

 

تا آتش ِجوع رمضان چهره بر افروخت

 

از نامه اعمال سیاهی چو دخان رفت

 

 

با قامت چون تیر در این معركه آمد

 

از بار گنه با قد مانند كمان رفت

 

 

برداشت ز دوش همه كس بار گنه را

 

چون باد سبك آمد و چون كوه گران رفت

 

 

چو اشك غیوران ز سراپرده مژگان

 

 دیرآمد و زود از نظرآن جان ِجهان رفت

 

 

از رفتن یوسف نرود بر دل یعقوب

 

آنها كه به صائب ز وداع رمضان رفت

 

 

 

 

مولانا

 

عید بر عاشقان مبارک باد

 

عاشقان عیدتان مبارک باد

 

 

بر تو ای ماه آسمان و زمین

 

تا به هفت آسمان مبارک باد

 

 

عید آمد به کف نشان وصال

 

عاشقان این نشان مبارک باد

 

 

روزه مگشای جز به قند لبش

 

قند او در دهان مبارک باد

 

 

عید آمد که این سبکروحان

 

رطلهای گران مبارک باد

 

 

 

 

مولوی

 

 

بگذشت مه روزه، عید آمد و عید آمد

 

بگذشت شب هجران معشوق پدید آمد

 

 

آن صبح چو صادق شد عذرای تو وامق شد

 

معشوق تو عاشق شد شیخ تو مرید آمد

 

 

شد جنگ و نظر آمد شد زهر و شکر آمد

 

شد سنگ و گهر آمد شد قفل و کلید آمد

 

 

جان از تن آلوده هم پاک به پاکی رفت

 

هر چند چو خورشیدی بر پاک و پلید آمد

 

 

از لذت جام تو دل مانده به دام تو

 

جان نیز چو واقف شد او نیز دوید آمد

 

 

بس توبه شایسته بر سنگ تو بشکسته

 

بس زاهد و بس عابد کو خرقه درید آمد

 

 

 

 

مولانا

 

 

عید آمد و عید آمد و آن بخت سعید آمد

 

برگیر و دهل می زن کان ماه پدید آمد

 

 

عید آمد ای مجنون، غلغل شنواز گردون

 

کان معتمد سدره از عرش مجید آمد

 

 

عید آمد ره جویان، رقصان و غزل گویان

 

کان قیصر مه رویان زان "قصر مشید" آمد

 

 

صد معدن دانایی مجنون شد و سودایی

 

کان خوبی و زیبایی بی مثل و ندید آمد

 

 

زان قدرت پیوستن، داوود نبی مستش

 

تا موم کند دستش، گر سنگ و حدید آمد

 

 

عید آمد و ما بی او عیدیم بیا تا ما

 

برعید زنیم این دم کان خوان و ثرید آمد؟

 

 

زو زهر شکر گردد، زو ابر قمر گردد

 

زو تازه و تر گردد هر جا که قدیم آمد

 

 

برخیز و به میدان رو، در حلقه رندان رو

 

رو جانب مهمان رو کز راه بعید آمد

 

 

غمهاش همه شادی، بندش همه آزادی

 

یک دانه بدو دادی، صد باغ مزید آمد

 

 

 من بنده آن شرقم، در نعمت آن غرقم

 

جز نعمت پاک او منحوس و پلید آمد

 

 

بربند لب و تن زن چون غنچه و چون سوسن

 

رو صبرکن از گفتن چون صبر کلید آمد

 

 

 

 

 

ساقیا آمدن عید مبارک  بادت                 

 

وان مواعید که کردی مبارک بادت

 

 

درشگفتم که دراین مدت ایام فراق

 

برگرفتی زحریفان دل ودل می دادت

 

 

برسان بندگی دختر رز گو بدر آی

 

که دم وهمت ماکرد ز بند آزادت

 

 

شادی مجلسیان درقدم ومقدم توست

 

جای غم باد هرآن دل که نخواهد شادت

 

 

شکر ایزد که زتاراج خزان رخنه نیافت

 

بوستان سمن وسرور و گل و شمشادت

 

 

چشم بددور کز آن تفرقه خوش باز آورد

 

طالع نامور و دولت مادر زادت

 

 

حافظ از دست مده دولت این کشتی نوح

 

ورنه طوفان حوادث ببرد بنیادت.